Źródło: Wikipedia
Józef Koffler (1896–1944) należał do najważniejszych, a zarazem przez dekady zapomnianych postaci polskiej kultury muzycznej okresu międzywojennego. Urodził się w Stryju w rodzinie żydowskiej. Po odrodzeniu Polski w 1919 wstąpił do Wojska Polskiego. Wykształcenie muzyczne i muzykologiczne zdobywał w Wiedniu. Tam zetknął się z nowoczesną refleksją nad muzyką XX wieku, w tym z kręgiem myśli wywodzącej się od Arnolda Schönberga. Po obronie doktoratu pracował w Wiedniu jako korepetytor muzyki i dyrygent chóru w nie istniejącym dziś Bürgertheater.
W 1924 roku Koffler wrócił do Polski i osiedlił się we Lwowie. Tu znalazł środowisko sprzyjające rozwojowi nowoczesnej kultury muzycznej, a samo miasto — wielonarodowe, wielojęzyczne i intensywnie pulsujące życiem artystycznym — stało się naturalnym kontekstem dla jego działalności. Prowadził zajęcia w Konserwatorium Polskiego Towarzystwa Muzycznego, kształcąc młodych muzyków w zakresie harmonii, form muzycznych i nowoczesnych technik kompozytorskich. W tym czasie ukształtował się jako pierwszy polski kompozytor konsekwentnie stosujący technikę dwunastotonową. Był również aktywny publicystycznie, pisząc artykuły, recenzje i eseje poświęcone muzyce współczesnej.
Istotnym wątkiem jego działalności były związki z Przemyślem. Koffler był redaktorem naczelnym czasopisma „Orkiestra” (1930–1938), miesięcznika propagującego kulturę muzyczną wśród orkiestr i towarzystw muzycznych. Redakcja mieściła się przy ul. Smolki 11, a druk realizowała Drukarnia Jana Łazora przy placu Czackiego 10. Redaktorami wykonawczymi byli J. W. Chmelik i Józef Neger, a na łamach pisma publikowali także muzykologowie, pedagodzy i wykonawcy związani z polskim życiem muzycznym.
Prywatnie był mężem Róży z domu Roth, absolwentki germanistyki Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. Mieli jedynego syna Albana. W styczniu 1938 r. Józef Koffler wraz z żoną i synem przyjęli chrzest w obrządku rzymskokatolickim w kościele uniwersyteckim we Lwowie.
Orkiestra : miesięcznik poświęcony krzewieniu kultury muzycznej wśród orkiestr i towarzystw muzycznych w Polsce / red. Józef Koffler.
Tom III, nr 8 (1932). Przemyśl : Spółka Wydawnicza, 1932.
Wybrane strony. Digitalizacja: Biblioteka Cyfrowa, dostęp: bibliotekacyfrowa.pl/Content/22342/PDF/document.pdf.
Właściciel drukarni Jan Władysław Łazor (1863-1924) był wydawcą i redaktorem, a także aktorem i reżyserem w przemyskim teatrze amatorskim Fredreum. Działał w Towarzystwie Gimnastycznym „Sokół” i Towarzystwie Przyjaciół Nauk.
Po wrześniu 1939 Józef Koffler został kierownikiem katedry kompozycji i prorektorem państwowego konserwatorium we Lwowie. Po wejściu Niemców do miasta w 1941 r. ukrywał się na prowincji. Został aresztowany przez Niemców w 1944 roku w pobliżu Krosna.
Twórczość Kofflera — symfoniczna, kameralna i koncertowa — powstawała w ścisłym dialogu z jego refleksją teoretyczną. W latach trzydziestych jego utwory zyskały uznanie międzynarodowe, m.in. w Oksfordzie, Amsterdamie i Londynie. Niestety, wiele kompozycji zaginęło podczas II wojny światowej, co przyczyniło się do powojennego zapomnienia jego postaci.
Współczesny powrót do postaci Józefa Kofflera zawdzięczamy w dużej mierze badaniom dr Michała Piekarskiego, który w swoich publikacjach poświęconych lwowskiej kulturze muzycznej, polskiej awangardzie oraz zapomnianym twórcom II RP konsekwentnie przywraca Józefowi Kofflerowi należne miejsce. Piekarski podkreśla jego rolę nie tylko jako kompozytora, lecz także jako mediatora nowoczesności — pedagoga, publicysty i organizatora życia muzycznego.
Ulica Franciszka Smolki w Przemyślu.Fot. Jerzy Dobrowolski. Przykro patrzeć na zniszczone, nieodrestaurowane piękno, które wciąż nosi ślady dawnej świetności.Przed wojną uchodziła za jedną z najbardziej eleganckich ulic Przemyśla. Mieszkały w niej prominentne osobistości, m.in. Marceli Pilecki, Kazimiera Ludwika z Zollerów i generał Eugeniusz Grandowski. W kamienicy przy Smolki 10 (a także w sąsiedniej przy Smolki 11) mieściły się wtedy ważne kulturalne i handlowe miejsca: był tam adres redakcji i administracji czasopisma muzycznego „Orkiestra”, prowadzonego przez Józefa Kofflera, sklep handlujący instrumentami muzycznymi Józefa Negera oraz prywatna szkoła gry na fortepianie prowadzona przez Lidię Teichową – absolwentkę Akademii Muzycznej w Wiedniu.
Magdalena Wisiecka
Źródła:
https://pl.wikipedia.org/wiki/J%C3%B3zef_Koffler
https://culture.pl/pl/tworca/jozef-koffler
https://kuriergalicyjski.com/jozef-koffler-polski-kompozytor-awangardowy-w-miedzywojennym-lwowie/