Carl Larsson, Podwórko i pralnia. Brita na sankach. Akwarela, 1897, Stokholm, National Museum
autoportret
Carl Larsson, Autoportret z królem Domalde, 1916. Sundborn, Forsamlingshem Land olej na płótnie

Podwórko i pralnia. Brita na sankach z 1897 roku

Długa skandynawska zima: śnieg, mróz i piękne słońce. Na pierwszym planie mała Brita – córka malarza. Nie widzimy jej twarzy, bo odwrócona jest do nas plecami. Czarna czapka z ozdobami
podkreśla jej kształtną głowę. Ale cała postać jest jakby „przytłoczona” – zbyt obszernym płaszczem, wielkimi rękawicami i futrzanymi butami. Ubranie wydaje się za wielkie, ale solidnie chroni
dziewczynkę przed zimnem. Patrząc na ten obraz niemal czujemy srogi mróz i ostre powietrze i słyszymy skrzyp śniegu pod płozami sanek. Nie jest to jednakże zima okrutna – obraz pokazuje raczej
jej piękno, wspaniałą scenerię stwarzającą okazję do zabawy. Na dalszym planie widzimy bawiące się na ślizgawce dzieci. Między zimowymi gałęziami drzew ptaki szukają pożywienia. Ktoś troskliwie
powiesił im na wysokiej żerdzi niedomłócony snop zboża. Tarcza słońca otoczona jest promieniami niczym aurą.

Magdalena Wisiecka

Autoportret z 1916 roku

Wierni z parafii w Sundborn poprosili Carla Larssona o autoportret, który artysta wykonał jako obraz olejny z napisem: Z WIELKIM PODZIĘKOWANIEM DLA MOICH PRZYJACIÓŁ W SUNDBORN. W tle widać króla Domalde znanego nam z jednego ze szkiców do wielkiego monumentalnego obrazu „Midvinterblot” Ofiara w przesilenie zimowe; obraz ten ukazuje scenę ofiarowania bogom starego nordyckiego króla Domalde przez lud. Czy Carl Larsson wybrał to szczególne tło, ponieważ sam utożsamiał się z królem Domalde? Mniej więcej w tym czasie dzieło „Midvinterblot”, na którym artyście ogromnie zależało zostało odrzucone przez Muzeum Narodowe w Sztokholmie; Los Midvinterblota złamał mnie, napisał później w swoich wspomnieniach.

Annette Mård

Noblowski dyplom wykonany własnoręcznie przez  Carla Larssona dla wybitnego pisarza norweskiego Bjørnstjerne Martinius Bjørnson’a

Norweski pisarz  Bjørnstjerne Martinius Bjørnson  (1832-1910) został w roku 1903  laureatem Nagrody Nobla w dziedzinie literatury. W laudacji doceniono jego „wzniosłą i różnorodną poezję, która zawsze odznaczała się świeżością natchnienia i niezwykłą czystością ducha” oraz „talent epicki i dramatyczny”.

Każdy laureat nagrody Nobla oprócz nagrody finansowej otrzymuje złoty medal i dyplom honorowy. Odręcznie wykonany dyplom jest swoistym dziełem sztuki, a jego wykonanie ma dla artysty wymiar prestiżowy. Carl Larsson wykonał bogate zdobienia graficzne dyplomu noblowskiego dla Bjørnson’a. Artysta wybrał styl secesyjny. Mocnym akcentem całej kompozycji jest widoczny na pierwszym planie ornament kwiatowy. Na dalszym planie architektura Sztokholmu.  Larssonowskie białe róże bardzo przypominają nam kwiaty malowane przez artystów Młodej Polski. Podobne róże, w kolorze kremowym widnieją także na dyplomie noblowskim dla Henryka Sienkiewicza, który literacką nagrodę Nobla otrzymał w roku 1905.

Magdalena Wisiecka