Wystawa „Picasso i pikasiaki. Nowoczesna ceramika”
Kuratorką wystawy jest dr Bożena Kostuch, wybitna znawczyni polskiej ceramiki XX wieku, autorka m.in. publikacji Kolor i blask. Ceramika architektoniczna oraz mozaiki w Krakowie i Małopolsce po 1945 roku, będącej efektem wieloletnich badań i dokumentowania rozproszonych realizacji, często zagrożonych zapomnieniem, a nawet zniszczeniem.
Z kolei w książce Czarodziej z Łysej Góry Autorka zabiera nas w niezmiernie interesującą opowieść o Bolesławie Książku, jego twórczości i niezwykłym świecie Spółdzielni „Kamionka” w Łysej Górze koło Bochni.
Tej jesieni Bożena Kostuch zaprasza nas na wystawę, która pokazuje niezwykłe spotkanie ceramiki Pabla Picassa z polską ceramiką artystyczną i użytkową.
Gdy latem 1948 roku Pablo Picasso przyjechał do Polski na Światowy Kongres Intelektualistów w Obronie Pokoju, przywiózł ze sobą 20 dużych, fajansowych półmisków z francuskiego miasteczka Vallauris słynącego z tradycji ceramicznych i garncarskich. Naczynia pochodziły z legendarnej pracowni Madoura założonej w 1938 roku przez Suzanne i Georges Ramié. Charakterystycznym znakiem ceramiki z pracowni była pieczęć „Madoura Plein Feu”. Sama nazwa Madoura powstała z połączenia słów Maison, Douly (panieńskie nazwisko Suzanne) i Ramié.
Madoura współpracowała z wybitnymi artystami – Marcem Chagallem, Henrim Matissem i Victorem Braunerem, a przede wszystkim z Pablem Picassem. Związek Picassa z Madourą był szczególny: to właśnie Suzanne Ramié wprowadziła go w tajniki techniki ceramicznej, ucząc go wypalania gliny i nakładania emalii. Ich współpraca trwała około 24 lat, a w tym czasie powstało ponad 633 edycji ceramiki Picassa.
Twórczość Picassa szybko stała się jednym z ważnych punktów odniesienia dla artystów poszukujących nowoczesnego języka sztuki. W powojennej Polsce, gdzie wraz z odbudową życia kulturalnego powracało zainteresowanie sztuką współczesną, jego charakterystyczne, syntetyczne formy, mocny kontur i odważna deformacja zaczęły inspirować także projektantów ceramiki. Szczególnie podatnym gruntem okazała się ceramika użytkowa, która pozwalała wprowadzać język nowoczesności do codziennego życia. Z czasem fascynacja twórczością Picassa przeniknęła do fabryk i spółdzielni ceramicznych, dając początek zjawisku, które potocznie nazwano „pikasiakami”.
Powstawały one m.in. we Włocławku, Ćmielowie, Chodzieży, Wałbrzychu i Łysej Górze – gdzie projektanci i dekoratorki przekładali fascynację nowoczesnością na odważne formy, intensywne kolory i ekspresyjne, często ręcznie malowane dekoracje; wśród ważnych twórców tego nurtu byli m.in. Danuta Duszniak, Lubomir Tomaszewski, Henryk Jędrasiak i Bolesław Książek.
Na wystawie w Kamienicy Szołayskich zobaczymy sześć wyjątkowych półmisków Pabla Picassa oraz prace polskich artystów i projektantów, m.in. Julii Kotarbińskiej, Heleny Hussarskiej, Leszka Dutki, Andrzeja Trzaski oraz Heleny i Lecha Grześkiewiczów.
Wernisaż odbędzie się 10 września 2026 roku.
Wystawę będzie można oglądać od 11 września 2026 do 7 lutego 2027 roku w Kamienicy Szołayskich – Oddziale Muzeum Narodowego w Krakowie, przy pl. Szczepańskim 9.
https://mnk.pl/wystawy/picasso-i-pikasiaki-nowoczesna-ceramika/
Magdalena Wisiecka-Dobrowolska