UMIŁOWANA
Spostrzegłem ciebie wczoraj
W powabnej szacie dziejów
Melodią oręża chroniłaś
Tęczowe jutrzni tło
I widzę ciebie dzisiaj
W strzaskanej łodzi pytań
Gdy bystry nurt cię znosi
W meandry rwących rzek
Gdzie zobaczę cię jutro
Z jakich scalisz się pęknięć
Jakie sny o przetrwaniu
Dajesz swoim synom Ojczyzno?
Ryszard Jęczalik (1939–2005) był związany z działającą w Tychach grupą poetycką Werset. Tworzył w nurcie poezji zaangażowanej, głęboko zakorzenionej w polskiej historii i doświadczeniu narodowym. Urodzony u progu wojny, niósł w sobie jej cień – rozważał ją w kontekście tragicznych losów ojczyzny i jednostki, przywołując duchowe pokrewieństwo z romantycznym Kordianem.
Wiersze Jęczalika z lat 80., naznaczone grozą stanu wojennego, są świadectwem buntu i rozczarowania – poeta niczym Pegaz „pędzący w przeciągach historii” na „dworcach zdziwionego czasu” wyrażał sprzeciw wobec zdrady dawnych ideałów.
W „Umiłowanej” wyczuwamy głęboki niepokój – „z jakich scalisz się pęknięć” -pyta. Pytanie skierowane do Ojczyzny staje się w istocie pytaniem do Boga, a może – na co wskazuje kobieca personifikacja – do Matki Boskiej. Ma wskazać azymut. Jest też tu prośba o ochronę, o ocalenie w czasach chaosu i podziałów. Poeta wie, że rwący nurt historii może rozhybotać łódź Ojczyzny, czyniąc jej losy niepewnymi.
W 2024 roku w Krakowie, nakładem własnym żony poety, Haliny Jęczalik-Wisieckiej, oraz dzięki życzliwej pomocy przyjaciół i wsparciu mentora, Profesora Romana Zawadzkiego, udało się pośmiertnie wydać tomik poezji R. Jęczalika Laguna.Realizację druku publikacji nadzorował Andrzej Dorosz.
9 października 2025 roku w Krakowie odbyło się spotkanie poświęcone poezji Ryszarda Jęczalika. Uczestnicy pragną wyrazić serdeczne podziękowania Panu Jerzemu Donimirskiemu za gościnne przyjęcie w historycznym Hotelu Gródek.Trudno wyobrazić sobie lepszą oprawę dla wydarzenia – by wczuć się w klimat „wyspy prawdy uśpionej w lagunie poezji”.
Plakat wydarzenia jest projektem Radochny Łojek, która wykonała opracowanie graficzne tomiku Laguna.