Profesor Norman Davies gościł w podcaście Historia jakiej nie znacie. Podcast prowadził Cezary Korycki. Rozmowa została zrealizowana z okazji premiery najnowszej książki Pana Profesora „Plus ultra. Sięgaj dalej. Wyprawa na horyzonty historii”, która ukazała się w listopadzie 2024 w wydawnictwie Znak Horyzont.
Rozmowa jest wielowątkowa i pełna odniesień nie tylko do historii. Na początku przywołano ważne rocznice historyczne, które Polska obchodzi w 2025 roku – tysiąclecie koronacji Bolesława Chrobrego, 500. rocznicę Hołdu Pruskiego oraz 80. rocznicę zakończenia II wojny światowej. Profesor Davies zwrócił uwagę na znaczenie tych wydarzeń dla Polski w szerszym kontekście europejskim i światowym. W dyskusji szczególne miejsce zajął Jan Ignacy Paderewski – polityk, artysta, a zarazem wybitny mąż stanu. Zdaniem Profesora, Paderewski odegrał rolę kluczową w procesie przywracania Polsce niepodległości, wykorzystując swój międzynarodowy autorytet oraz talent dyplomatyczny. Dyskusja płynnie ewoluowała ku muzyce.
Ku niemałemu zaskoczeniu dowiadujemy się, że Paderewski nie tylko komponował muzykę klasyczną, ale także ragtim’y w stylu Scott’a Joplin’a, a sam Profesor Davies miał okazję zagrać na fortepianie Paderewskiego! Nie był to jedyny wątek muzyczny podczas rozmowy – Profesor opowiedział również o swoim pierwszym wieczorze w Polsce w marcu 1962 roku, kiedy to niespodziewanie trafił na koncert jazzowy w warszawskim Pałacu Kultury i Nauki. Wiedząc, że jazz był zakazany w krajach bloku wschodniego, występ ten zapadł mu głęboko w pamięć – „Polacy mają odwagę być sobą”!
W trakcie dyskusji pojawił się również temat reparacji wojennych dla Polski od Niemiec. Profesor Davies uważa, że należy zacząć od uświadomienia Niemcom pełnej skali strat, jakie Polska poniosła demograficznie i materialnie. Jego zdaniem, niemieckiemu społeczeństwu brakuje świadomości na ten temat, co utrudnia zrozumienie polskiego stanowiska w tej kwestii.
Historia Polski wciąż pozostaje mało znana w Europie i na świecie, nawet w środowiskach akademickich, które powinny być bardziej zaznajomione z historią. Mimo, że Polska przez wieki odgrywała istotną rolę w polityce europejskiej, jej losy, kluczowe wydarzenia oraz wkład w rozwój kultury i nauki są często nieznane. W tej kwestii luka w świadomości Europejczyków jest wielka. Profesor podzielił się osobistym wspomnieniem, kiedy po raz pierwszy zobaczył Wawel jako młody historyk. Przyznał wtedy przed samym sobą, że jego wiedza o Polsce była znikoma, co wywołało w nim poczucie zawstydzenia.
Co dla nas szczególnie ciekawe, w rozmowie poruszono również kontekst skandynawski – zarówno w odniesieniu do historycznych relacji polsko-szwedzkich, jak i współczesnej geopolityki. Profesor zwrócił uwagę, że w pewnym okresie Szwecja miała istotny wpływ na losy Polski i regionu bałtyckiego W wątku szwedzkim pojawiła się także nuta prywatna – Profesor wspomniał, że w rodowodzie jego żony od XVII w pojawia się szwedzkie nazwisko. Okoliczności historyczne wskazują, ów przodek był żołnierzem armii szwedzkiej, który po przegranej bitwie w okolicach Tarnowa pozostał na polskiej ziemi.
Wyrażamy wdzięczność i szacunek dla Pana Profesora Normana Daviesa za pełnienie roli Ambasadora historii i sprawy polskiej.
Zachęcamy również do odwiedzenia kanału Historia jakiej nie znacie, aby odkrywać więcej niezwykłych historii o przeszłości.
https://www.youtube.com/watch?v=sNImHuwgjQ0